ma
di
wo
do
vr
za
zo
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
 
 
 
 
Schrijf je in op de nieuwsbrief.

Agenda

Vrijwilliger

Tahar Ben Jelloun - Poëzie

Hicham El Mzairh



Poëzie
De amandelbomen zijn aan hun verwondingen bezweken
Tahar Ben Jelloun

Mijn gezicht is van deze koppige hemel
leeg
gekwetst door de sierlijkheid van de afwijzing
Mijn ondergang onze liefde
bebloede boom
geschonden door een verbroken gunst
eenzelfde pijn
heeft zich van onze lichamen meester gemaakt
blijft bij gedicht
voor de trage rouw
van een land dat geen gezicht meer heeft.

Deze versregels van Tahar Ben Jelloun drukken het gemoed uit van een hele generatie Arabische intellectuelen. Het gedicht is toonaangevend voor zijn werk. De droefenis van deze Marokkaanse dichter voedt zich met eenzaamheid. Een eenzaamheid die persoonlijk doorvoeld is en tegelijk verweven is met het wezen van de Marokkaan, van de Arabier in het algemeen. Ze vindt haar wortels in het identiteitsverlies, ontstaan uit een lange periode van intellectuele slaap en culturele vernedering - de tijd van het kolonialisme, in stand gehouden door teleurstellende regimes en dictators. Het identiteitsverlies is als een verlies van traditionele waarden. Een volk dat van zijn historische wortels werd afgesneden staat oog in oog met de radeloosheid en, meer nog, de angst. Het wordt bedreigd door een uitzichtloze en massale migratie. Migratie kan het verlies van identiteit alleen maar vergroten, de eenzaamheid alleen maar versterken.

Ook Ben Jelloun is een migrant, een schrijver die sinds begin jaren 1970 in hartje Parijs leeft. Hij is meer dan een uitgeweken dichter, die nog regelmatig zijn land bezoekt. Als socioloog en filosoof bestudeert hij in Frankrijk allochtonen die hun kracht verloren. Mannen die in een vreemd land hun mannelijkheid en gezag verliezen, hebben de hoogste toppen van de eenzaamheid en de onmacht bereikt. Tahar verwijst in "De amandelbomen zijn aan hun verwondingen bezweken" symbolisch naar de gebroken of versplinterde identiteit van het leven tussen twee culturen. Een versplintering die vandaag nog altijd opvallend aanwezig blijft bij de snelst groeiende generatie in West-Europa, de generatie van allochtonen.

De eenzaamheid en de zoektocht naar vrijheid hebben diepe verwondingen geslagen bij allochtonen, maar ook bij de achtergebleven generatie in de thuislanden - een wonde die individuen kan verenigen in hun zoektocht en hun lot. Zo hebben we recent gezien hoe de volkeren van Tunesië, Egypte en verschillende Arabische landen in opstand zijn gekomen tegen hun heersers, maar vooral tegen de angst, de onrechtvaardigheid en de folteringen; allemaal zaken die Tahar en zijn generatie intellectuelen, schrijvers en dichters in de jaren 1960 al in het magazine "Souffles" aankaartten en bestudeerden. Maar zij waren toen niet talrijk, de harde hand van de heersers was sterker. En de onwetendheid bij de bevolking was groter.

De evolutie die we nu zien in de Arabische landen heeft dus haar wortels in de onafhankelijkheidsperiode van deze landen, alleen was de tijd toen niet rijp voor een verandering. De twee uitwegen voor deze bevolkingen waren (en zijn nog steeds) migratie of opstand. In de Arabische wereld gaan grote eensgezindheid en verdeeldheid samen. En beide zijn toegespitst op één zaak, een volk dat niet alleen historisch maar ook geografisch van zijn herkomst beroofd werd: het Palestijnse volk. Erger dan van zijn land te vervreemden is de ontvreemding van zijn land: de "Nakba", ofwel de Catastrofe, de grote tragedie van 1948 waarbij 800.000 Palestijnen van hun land werden verdreven ten behoefte van de stichting van de zionistische staat Israël. Een trauma dat Tahar ook zeer hard heeft geraakt.

Tahar slingert samen met een hele generatie Arabieren tussen eenzaamheid en identiteit, tussen die twee tegenpolen heeft hij zijn dichtwerk gespannen, heeft hij een net van metaforen geweven waarachter een Arabische wereld opengaat. Hij is de Touareggids die zijn gedachten en bevindingen uitdraagt in de woestijn, in het land van olijven en amandelbomen. De lezer, de buitenstaander, kan de gids volgen op zijn zoektocht naar vrijheid, mits hij of zij de nodige inspanningen getroost. Hij zal de identiteit herkennen in de zon en de ster, in het zand en het land, in het gezicht en het lichaam. En hij zal merken dat ze allemaal afgewezen werden, verwond zijn en zieltogen.

Tahar drukt de gemoedsgesteldheid uit van een generatie Arabieren die ontstaan is uit de sociale en culturele malaise, uit de politieke onverdraagzaamheid en uit de nederlagen van de Arabische landen in het Midden-Oosten-conflict. Het is een literatuur die gebouwd is op droefenis, verbittering en ontreddering, maar ook op hoop. Ze is agressief en radicaal, in de eerste plaats tegenover de kolonisator - zoals in "Wadi Dimaa" of "De rivier van bloed", een bundel die ik tijdens mijn baccalaureaat heb gelezen, een aanrader. Het is ook een literatuur die tracht een vorm te vinden waarin de wortels van de hedendaagse malaise van de Arabische samenleving kunnen geëxploreerd worden. Ze wil tegelijk een zoektocht naar en een getuigenis van de Arabische identiteit zijn. En rustplaats in de schaduw van de gewonde amandelbomen.

Hicham El Mzairh (Arabische taal en – literatuur kenner)
 



Check onze blog manatalks.blogspot.com



Activiteit in de kijker


01 02 2013 Zorg in tijden van efficiëntie - Levensbeschouwing in de zorg en hulpverlening

MANA vzw ism HiG, Ella, Motief, CIMIC, Provincie Vlaams-Brabant, ODiCE & CAW-CGG

Provinciehuis Vlaams-Brabant, 3000 Leuven


Manazine #6 | SPECIAL: Islamitisch cultureel religieus erfgoed


MANAzine - tijdschrift met debat en discussie op de snijlijn van maatschappij, cultuur & islam. | Islamitisch religieus en cultureel erfgoed

Share Share

Voeg je event toe aan onze agenda.























Schrijf je in voor de nieuwsbrief!



Schrijf je in als vrijwilliger.










30 mei 2017
الثلاثاء 04 رمضان 1438
Antwerpen    Brussel    Gent    Hasselt
Arabisch    Turks