ma
di
wo
do
vr
za
zo
 
 
 
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
 
Schrijf je in op de nieuwsbrief.

Agenda

Vrijwilliger

Momenten 2009 nr.4. Koele Minnaars. Momenten met focus op interculturaliteit

Bram Bogaerts, Ivo Janssens, Jana Kerremans, Inge Van de Walle (red.) - 2009

EPO
104 pagina's - originele vertaling

Diversiteit langs etnisch-culturele lijnen blijft, dankzij een duidelijke beleidsfocus, hoog op de agenda staan. Cultuur, jeugdwerk en sport hebben een kleur, of liever: ze dienen vele kleuren. Diversiteit zit in ons publiek, in ons aanbod en zelfs in onze organisatie. Maar diversiteit zit ook in onze samenleving en staat dus niet los van het maatschappelijk debat. Het ‘nut’ en de ‘zin’ van een focus op diversiteit in cultuur, jeugdwerk en sport wint daarom aan belang. Het multiculturaliteitsdebat en de opvatting dat onze samenleving door immigratie en integratie steeds meer botsingen kent leeft ook in het werkveld. ‘Onze’ manier van doen, ‘onze’ aanpak, kan zo ver worden opgerekt dat het voor nieuwkomers onbegonnen werk wordt om zich ermee te vereenzelvigen. Moeten we dan als publieke organisatie plat op onze buik gaan en het anders aanpakken of iedereen zijn eigen ‘potje’ geven zodat hij of zij zelf aan de slag kan?

Interculturaliteit en participatie: het zijn harde noten om te kraken. Sta ons dus toe om onmiddellijk positie in te nemen. We zijn, net zoals An Piessens en Stijn Suijs, koele minnaars van interculturaliteit. Diversiteit is geen normstelling die niet meer in vraag moet wordt gesteld. Piessens en Suijs pleiten voor een dynamisch perspectief op diversiteit waarbij individuen niet gereduceerd worden tot ‘lid van deze of gene groep’, maar waarin net tot uiting komt dat mensen tegelijk lid zijn van zeer veel verschillende groepen. Het is een roep naar depolitisering en plaatst een stevig vraagteken achter de heersende doelgroepbenadering.

Het doelgroepdenken, zo stel Bart Top, houdt zich vooral bezig met die Andere, waardoor de bestaande praktijk buiten schot blijft. Bovendien wordt die Andere vooral op zijn sociaal-economisch en etnische eigenschappen bekeken, en veel minder als potentiële bron van nieuw ontwikkelingen. Geen doelgroepen meer, wel dynamiek! Als buitenstaander is Top kritisch voor het Vlaamse Actieplan Interculturaliseren. Als een benadering die gericht is op dynamiseren van het kunstenlandschap scoort het actieplan onvoldoende. Het schept te weinig voorwaarden voor talent, ongeacht de bronnen waaraan dat talent zich laaft.

Eltje Bos en Cas Smithuijsen stellen dat een beleid waarin productiemiddelen worden overgedragen aan migrantengroepen, of subsidies worden geoormerkt voor etnische groepen van voorbijgaande aard zijn gebleken. Sociale dynamiek is een sleutelwoord in hun analyse, maar er is een belangrijke keerzijde. Wie als allochtoon kunstenaar een plek wil veroveren zal ervaren dat de reguliere opleiding- en bemiddelingskanalen inhoudelijk nog nauwelijks interculturele vertakkingen kennen.
Dynamisch en permanent spanningsvol

Waarom een cultuurbegrip als er geen doelgroepen zijn? Organisaties binnen cultuur, jeugdwerk en sport zijn in culturele zin hybride geworden: ze verenigen het onverenigbare: niet alleen die ‘vele kleuren’, ze zijn ook onvermijdelijke betrokken in maatschappelijke vraagstukken. Om hun werking te optimaliseren moeten organisaties impliciet, of zelf heel direct, normen, waarden en gebruiken bevragen. De discussie gaat dan niet alleen over 'normen en waarden', maar over heel wat activiteiten en praktijken waarvan we denken dat ze uitgaan van culturele regels of gewoontes.

Concreet vertaald betekent dit dat er bijvoorbeeld gesproken wordt over ‘de cultuur van allochtone jongeren’, of over die van ‘de Turkse gemeenschap’. En dan loopt het vaak fout. Mensen zijn eerst en vooral lid van zeer veel verschillende groepen en willen aangesproken worden als individu met specifieke competenties en talenten. Daarenboven zijn we ons er niet altijd van bewust dat veel praktijken niet zozeer hun oorsprong vinden in cultuur, maar wel door allerlei invloeden zijn vormgegeven. Ze zijn, naast zoveel andere, ook cultureel bemiddeld.

Cultuur is dus geen 'pakketje' betekenissen en gewoontes dat wel omlijnd en helder te onderscheiden is van analoge pakketjes. Maar waar ‘zit’ cultuur dan? Op organisatieniveau wijst een cultuurbegrip er ons op dat er meer is tussen individu en organisatie, en dat er meer is tussen organisatie en samenleving. Cultuur is dan een metafoor voor organisatorisch handelen. Dat handelen is dynamisch en permanent spanningsvol: tussen vernieuwing en conservatie, tussen afstand en nabijheid, tussen het eigene en het andere, tussen intern en extern,...

Katleen Pelemen start haar bijdrage resoluut met een organisatiedriehoek, een schema voor organisatorisch handelen. Het is opgebouwd uit aanbod, publiek, medewerkers, visie en communicatie. Alle onderdelen staan met elkaar in verband (dynamisch). Communicatie en visie zorgen voor kwaliteit en samenhang. De etnisch-culturele diversiteit in voetbalclubs vraagt een dergelijke dynamische organisatiecultuur. De dagelijkse werking wordt complexer en stelt jarenlange gewoontes en ervaringen in vraag. Het zijn immers de vrijwilligers in de clubs die de oplossingen moeten formuleren, en waar kunnen die terecht met hun vragen?

Geloven in de capaciteiten van de ‘bruine collega’ lijkt voor velen toch nog iets te moeilijk, zo stelt Chokri Ben Chikha. Van hem is bekend dat hij Vlaanderen wel eens durft confronteren met stereotype denkbeelden. Niet omdat hij gek is van beerputten, maar omdat hij ze wil ontleden om aan te tonen welke nefaste mechanismes er achter schuil gaan. Hij beaamt wat Bart Eeckhout in De Morgen stelt: dat de kunsten in Vlaanderen in hun praktijk een erg gesloten, homogeen en monocultureel gegevens zijn. Katrien Mertens repliceert met een pleidooi voor het experiment. “Soms moet je gewoon de ballen hebben om iets te proberen, in plaats van te wachten op het goede moment.”

Guinilla de Graef maakt van intercultureel management een foute optelsom (1+1=3), maar eigenlijk nog veel meer. Management, vaak een instrumentaliserende term, wordt opengetrokken en breed ingevuld. We hebben ook andere capaciteiten en andere inspiratiebronnen nodig om leiding te geven. Ze citeert Marc Colpaert: “Wat we dus eigenlijk willen, is een eind stellen aan een aantal artificiële splitsingen die ons zijn ‘opgedrongen’ door een overdreven gefocust denken. We willen mensen uitdagen voorbij de gespletenheid te gaan, voorbij de fragmentatie.”


Check onze blog manatalks.blogspot.com



Activiteit in de kijker


01 02 2013 Zorg in tijden van efficiëntie - Levensbeschouwing in de zorg en hulpverlening

MANA vzw ism HiG, Ella, Motief, CIMIC, Provincie Vlaams-Brabant, ODiCE & CAW-CGG

Provinciehuis Vlaams-Brabant, 3000 Leuven


Manazine #6 | SPECIAL: Islamitisch cultureel religieus erfgoed


MANAzine - tijdschrift met debat en discussie op de snijlijn van maatschappij, cultuur & islam. | Islamitisch religieus en cultureel erfgoed

Share Share

Voeg je event toe aan onze agenda.























Schrijf je in voor de nieuwsbrief!



Schrijf je in als vrijwilliger.










20 september 2017
الأربعاء 29 ذو الحجة 1438
Antwerpen    Brussel    Gent    Hasselt
Arabisch    Turks